NowδὲseeingἸδὼνthe crowds,τοὺς ὄχλουςhe went upἀνέβηontoεἰςthe mountain;τὸ ὄροςandκαὶwhen heαὐτοῦhad sat down,καθίσαντοςhis disciplesοἱ μαθηταὶ αὐτοῦcameπροσῆλθανto him.αὐτῷ
Andκαὶopeningἀνοίξαςhis mouth,τὸ στόμα αὐτοῦhe was teachingἐδίδασκενthem,αὐτοὺςsaying,λέγων
“Happy areΜακάριοιthe poorοἱ πτωχοὶin spirit,τῷ πνεύματιforὅτιtheirsαὐτῶνisἐστινthe kingdomἡ βασιλείαof heaven.τῶν οὐρανῶν
Happy areμακάριοιthose who mourn,οἱ πενθοῦντεςforὅτιtheyαὐτοὶwill be comforted.παρακληθήσονται
Happy areμακάριοιthe meek,οἱ πραεῖςforὅτιtheyαὐτοὶwill inheritκληρονομήσουσιthe earth.τὴν γῆν
Happy areμακάριοιthose who hungerοἱ πεινῶντεςandκαὶthirstδιψῶντεςfor righteousness,τὴν δικαιοσύνηνforὅτιtheyαὐτοὶwill be satisfied.χορτασθήσονται
Happy areμακάριοιthe merciful,οἱ ἐλεήμονεςforὅτιtheyαὐτοὶwill receive mercy.ἐλεηθήσονται
Happy areμακάριοιthe pureοἱ καθαροὶin heart,τῇ καρδίᾳforὅτιtheyαὐτοὶwill seeὄψονταιGod.τὸν θεὸν
Happy areμακάριοιthe peacemakers,οἱ εἰρηνοποιοίforὅτιtheyαὐτοὶwill be calledκληθήσονταιsonsυἱοὶof God.θεοῦ
Happy areμακάριοιthose who have been persecutedοἱ δεδιωγμένοιfor the sake ofἕνεκενrighteousness,δικαιοσύνηςforὅτιtheirsαὐτῶνisἐστινthe kingdomἡ βασιλείαof heaven.τῶν οὐρανῶν
Happyμακάριοίare youἐστεwhenὅτανthey insultὀνειδίσωσινyouὑμᾶςandκαὶpersecute youδιώξωσινandκαὶsayεἴπωσινevery kind ofπᾶνevilπονηρὸνagainstκαθ’youὑμῶνfalselyψευδόμενοιbecause ofἕνεκενme.ἐμοῦ
Rejoiceχαίρετεandκαὶbe glad,ἀγαλλιᾶσθεforὅτιyour rewardὁ μισθὸς ὑμῶνisgreatπολὺςinἐνheaven;τοῖς οὐρανοῖςforγὰρin the same wayοὕτωςthey persecutedἐδίωξανthe prophetsτοὺς προφήταςwho wereτοὺςbeforeπρὸyou.ὑμῶν
“YouὙμεῖςareἐστεthe saltτὸ ἅλαςof the earth;τῆς γῆςbutδὲifἐὰνthe saltτὸ ἅλαςbecomes tasteless,μωρανθῇwithἐνwhatτίνιwill it be salted?ἁλισθήσεταιIt is goodἰσχύειforεἰςnothingοὐδὲνany longerἔτιexceptεἰ μὴto be thrownβληθὲνoutἔξωandtrampledκαταπατεῖσθαιbyὑπὸpeople.τῶν ἀνθρώπων
YouὙμεῖςareἐστεthe lightτὸ φῶςof the world.τοῦ κόσμουA cityπόλιςsetκειμένηonἐπάνωa mountainὄρουςcannotοὐ δύναταιbe hidden.κρυβῆναι
Nor do they lightοὐδὲ καίουσινa lampλύχνονandκαὶputτιθέασινitαὐτὸνunderὑπὸthe basket,τὸν μόδιονbutἀλλ’onἐπὶthe lampstand,τὴν λυχνίανandκαὶit gives lightλάμπειto allπᾶσινwho areτοῖςinἐνthe house.τῇ οἰκίᾳ
In the same way,οὕτωςletλαμψάτωyour lightτὸ φῶς ὑμῶνshineλαμψάτωbeforeἔμπροσθενpeople,τῶν ἀνθρώπωνso thatὅπωςthey may seeἴδωσινyour good worksὑμῶν τὰ καλὰ ἔργαandκαὶglorifyδοξάσωσινyour Fatherτὸν πατέρα ὑμῶνwho is inτὸν ἐνheaven.τοῖς οὐρανοῖς
“Do notΜὴthinkνομίσητεthatὅτιI cameἦλθονto abolishκαταλῦσαιthe lawτὸν νόμονorἢthe prophets;τοὺς προφήταςI did notοὐκcomeἦλθονto abolishκαταλῦσαιbutἀλλὰto fulfill.πληρῶσαι
ForγὰρtrulyἀμὴνI tellλέγωyou,ὑμῖνuntilἕως ἂνheavenὁ οὐρανὸςandκαὶearthἡ γῆpass away,παρέλθῃnot oneἓνiotaἰῶταorἢoneμίαstrokeκεραίαwill everοὐ μὴpassπαρέλθῃfromἀπὸthe lawτοῦ νόμουuntilἕως ἂνall thingsπάνταtake place.γένηται
Soοὖνwhoeverὃς ἐὰνbreaksλύσῃoneμίανof theseτούτωνleastτῶν ἐλαχίστωνcommandmentsτῶν ἐντολῶνandκαὶteachesδιδάξῃpeopleτοὺς ἀνθρώπουςto dosoοὕτωςwill be calledκληθήσεταιleastἐλάχιστοςinἐνthe kingdomτῇ βασιλείᾳof heaven;τῶν οὐρανῶνbutδ’whoeverὃς ἂνdoesποιήσῃandκαὶteaches them,διδάξῃthis oneοὗτοςwill be calledκληθήσεταιgreatμέγαςinἐνthe kingdomτῇ βασιλείᾳof heaven.τῶν οὐρανῶν
ForγὰρI tellλέγωyouὑμῖνthatὅτιunlessἐὰν μὴyour righteousnessὑμῶν ἡ δικαιοσύνηfarπλεῖονexceedsπερισσεύσῃthatof the scribesτῶν γραμματέωνandκαὶPharisees,Φαρισαίωνyou will neverοὐ μὴenterεἰσέλθητεintoεἰςthe kingdomτὴν βασιλείανof heaven.τῶν οὐρανῶν
“You have heardἨκούσατεthatὅτιit was saidἐρρέθηto those of old,τοῖς ἀρχαίοις‘You shall notΟὐmurder;φονεύσειςandδ’whoeverὃς ἂνmurdersφονεύσῃwill beἔσταιliableἔνοχοςto the judgment.’τῇ κρίσει
ButδὲIἐγὼtellλέγωyouὑμῖνthatὅτιeveryone whoπᾶς ὁis angryὀργιζόμενοςwith his brotherτῷ ἀδελφῷ αὐτοῦwill beἔσταιliableἔνοχοςto the judgment;τῇ κρίσειandδ’whoeverὃς ἂνsaysεἴπῃto his brother,τῷ ἀδελφῷ αὐτοῦ‘Raca,’Ῥακάwill beἔσταιliableἔνοχοςto the council;τῷ συνεδρίῳandδ’whoeverὃς ἂνsays,εἴπῃ‘Fool,’Μωρέwill beἔσταιliableἔνοχοςtoεἰςfieryτοῦ πυρόςGehenna.τὴν γέενναν
Soοὖνifἐὰνyou are offeringπροσφέρῃςyour giftτὸ δῶρόν σουatἐπὶthe altarτὸ θυσιαστήριονand thereκἀκεῖrememberμνησθῇςthatὅτιyour brotherὁ ἀδελφός σουhasἔχειsomethingτιagainstκατὰyou,σοῦ
leaveἄφεςyour giftτὸ δῶρόν σουthereἐκεῖbeforeἔμπροσθενthe altarτοῦ θυσιαστηρίουandκαὶgo;ὕπαγεfirstπρῶτονbe reconciledδιαλλάγηθιto your brother,τῷ ἀδελφῷ σουandκαὶthenτότεcomeἐλθὼνand offerπρόσφερεyour gift.τὸ δῶρόν σου
Come to termsἴσθι εὐνοῶνquicklyταχὺwith your opponentτῷ ἀντιδίκῳ σουwhileἕως ὅτουyou areεἶwithμετ’himαὐτοῦonἐνthe way,τῇ ὁδῷso thatμήποτέyour opponentὁ ἀντίδικοςmay notμήποτέhand you overσε παραδῷto the judge,τῷ κριτῇandκαὶthe judgeὁ κριτὴςto the officer,τῷ ὑπηρέτῃandκαὶyou be thrownβληθήσῃintoεἰςprison.φυλακὴν
TrulyἀμὴνI tellλέγωyou,σοιyou will neverοὐ μὴget outἐξέλθῃςof thereἐκεῖθενuntilἕως ἂνyou have paidἀποδῷςthe lastτὸν ἔσχατονpenny.κοδράντην
“You have heardἨκούσατεthatὅτιit was said,ἐρρέθη‘You shall notΟὐcommit adultery.’μοιχεύσεις
ButδὲIἐγὼtellλέγωyouὑμῖνthatὅτιeveryone whoπᾶς ὁlooks atβλέπωνa womanγυναῖκαin order toπρὸς τὸdesireἐπιθυμῆσαιherαὐτὴνhas alreadyἤδηcommitted adultery withἐμοίχευσενherαὐτὴνinἐνhis heart.τῇ καρδίᾳ αὐτοῦ
Andδὲifεἰyour rightὁ σου ὁ δεξιὸςeyeὀφθαλμόςcausesσκανδαλίζειyouσεto stumble,σκανδαλίζειtear it outἔξελε αὐτὸνandκαὶthrow itβάλεaway fromἀπὸyou;σοῦforγάρit is betterσυμφέρειfor youσοιthatἵναoneἓνof your membersτῶν μελῶν σουperishἀπόληταιandκαὶnotμὴyour wholeὅλον σουbodyτὸ σῶμάbe thrownβληθῇintoεἰςGehenna.γέενναν
Andκαὶifεἰyour rightἡ δεξιά σουhandχεὶρcausesσκανδαλίζειyouσεto stumble,σκανδαλίζειcutἔκκοψονitαὐτὴνoffἔκκοψονandκαὶthrow itβάλεaway fromἀπὸyou;σοῦforγάρit is betterσυμφέρειfor youσοιthatἵναoneἓνof your membersτῶν μελῶν σουperishἀπόληταιandκαὶnotμὴyour wholeὅλον σουbodyτὸ σῶμάgo offἀπέλθῃintoεἰςGehenna.γέενναν
Andδέit was said,Ἐρρέθη‘WhoeverὋς ἂνsends awayἀπολύσῃhis wife,τὴν γυναῖκα αὐτοῦlet him giveδότωherαὐτῇa certificate of divorce.’ἀποστάσιον
ButδὲIἐγὼtellλέγωyouὑμῖνthatὅτιeveryone whoπᾶς ὁsends awayἀπολύωνhis wife,τὴν γυναῖκα αὐτοῦexceptπαρεκτὸςon the groundλόγουof sexual immorality,πορνείαςmakesποιεῖherαὐτὴνcommit adultery;μοιχευθῆναιandκαὶwhoeverὃς ἐὰνmarriesγαμήσῃa woman who has been sent awayἀπολελυμένηνcommits adultery.μοιχᾶται
“Again,Πάλινyou have heardἠκούσατεthatὅτιit was saidἐρρέθηto those of old,τοῖς ἀρχαίοις‘You shall notΟὐκswear falsely,ἐπιορκήσειςbutδὲyou shall fulfillἀποδώσειςyour oathsτοὺς ὅρκους σουto the Lord.’τῷ κυρίῳ
ButδὲIἐγὼtellλέγωyouὑμῖνnotμὴto swearὀμόσαιat all:ὅλωςneitherμήτεbyἐνheaven,τῷ οὐρανῷforὅτιit isἐστὶνthe throneθρόνοςof God,τοῦ θεοῦ
norμήτεbyἐνthe earth,τῇ γῇforὅτιit isἐστινthe footstoolὑποπόδιόνof his feet,τῶν ποδῶν αὐτοῦnorμήτεbyεἰςJerusalem,Ἱεροσόλυμαforὅτιit isἐστὶνthe cityπόλιςof the greatτοῦ μεγάλουKing.βασιλέως
Norμήτεswearὀμόσῃςbyἐνyour head,τῇ κεφαλῇ σουforὅτιyou cannotοὐ δύνασαιmakeποιῆσαιoneμίανhairτρίχαwhiteλευκὴνorἢblack.μέλαιναν
Butδὲletἔστωyour wordὁ λόγος ὑμῶνbeἔστω‘Yes,ναὶyes,’ναί‘No,οὒno’;οὔandδὲwhat is more thanτὸ περισσὸνtheseτούτωνisἐστινfromἐκthe evil one.τοῦ πονηροῦ
“You have heardἨκούσατεthatὅτιit was said,ἐρρέθη‘An eyeὈφθαλμὸνforἀντὶan eyeὀφθαλμοῦandκαὶa toothὀδόνταforἀντὶa tooth.’ὀδόντος
ButδὲIἐγὼtellλέγωyouὑμῖνnotμὴto resistἀντιστῆναιthe evil person;τῷ πονηρῷbutἀλλ’whoeverὅστιςslapsῥαπίζειyouσεonεἰςthe rightτὴν δεξιὰνcheek,σιαγόναturnστρέψονto himαὐτῷthe otherτὴν ἄλληνalso.καὶ
Andκαὶto the one who wantsτῷ θέλοντίto go to court withκριθῆναιyouσοιandκαὶtakeλαβεῖνyour tunic,τὸν χιτῶνά σουletἄφεςhimαὐτῷhaveἄφεςyour cloakτὸ ἱμάτιονtoo.καὶ
Andκαὶwhoeverὅστιςforcesἀγγαρεύσειyouσεto gooneἕνmile,μίλιονgoὕπαγεwithμετ’himαὐτοῦtwo.δύο
Giveδόςto the one who asksτῷ αἰτοῦντίyou,σεandκαὶdo notμὴturn away fromἀποστραφῇςthe one who wantsτὸν θέλονταto borrowδανίσασθαιfromἀπὸyou.σοῦ
“You have heardἨκούσατεthatὅτιit was said,ἐρρέθη‘You shall loveἈγαπήσειςyour neighborτὸν πλησίον σουandκαὶhateμισήσειςyour enemy.’τὸν ἐχθρόν σου
ButδὲIἐγὼtellλέγωyou,ὑμῖνloveἀγαπᾶτεyour enemiesτοὺς ἐχθροὺς ὑμῶνandκαὶprayπροσεύχεσθεforὑπὲρthose who persecuteτῶν διωκόντωνyou,ὑμᾶς
so thatὅπωςyou may becomeγένησθεsonsυἱοὶof your Fatherτοῦ πατρὸς ὑμῶνwho is inτοῦ ἐνheaven;οὐρανοῖςforὅτιhe makesἀνατέλλειhis sunτὸν ἥλιον αὐτοῦriseἀνατέλλειonἐπὶthe evilπονηροὺςandκαὶthe good,ἀγαθοὺςandκαὶsends rainβρέχειonἐπὶthe righteousδικαίουςandκαὶthe unrighteous.ἀδίκους
Forγὰρifἐὰνyou loveἀγαπήσητεthose who loveτοὺς ἀγαπῶνταςyou,ὑμᾶςwhatτίναrewardμισθὸνdo you have?ἔχετεDo notοὐχὶevenκαὶthe tax collectorsοἱ τελῶναιdoποιοῦσινthe same?τὸ αὐτὸ
Andκαὶifἐὰνyou greetἀσπάσησθεonlyμόνονyour brothers,τοὺς ἀδελφοὺς ὑμῶνwhatτίmoreπερισσὸνare you doing?ποιεῖτεDo notοὐχὶevenκαὶthe Gentilesοἱ ἐθνικοὶdoποιοῦσινthe same?τὸ αὐτὸ
Soοὖνyouὑμεῖςshall beἜσεσθεperfect,τέλειοιasὡςyour heavenlyὁ οὐράνιοςFatherὁ πατὴρ ὑμῶνisἐστινperfect.τέλειός