Nowδὲit happenedἘγένετοonἐνa Sabbathσαββάτῳthatheαὐτὸνwas goingδιαπορεύεσθαιthroughδιὰgrainfields,σπορίμωνandκαὶhis disciplesοἱ μαθηταὶ αὐτοῦwere pickingἔτιλλονandκαὶeatingἤσθιονthe heads of grain,τοὺς στάχυαςrubbing themψώχοντεςin their hands.ταῖς χερσίν
Butδὲsomeτινὲςof the Phariseesτῶν Φαρισαίωνsaid,εἶπαν“WhyΤίare you doingποιεῖτεwhatὃis notοὐκlawfulἔξεστινon the Sabbath?”τοῖς σάββασιν
Andκαὶansweringἀποκριθεὶςthem,πρὸς αὐτοὺςJesusὁ Ἰησοῦςsaid,εἶπεν“Have you not evenΟὐδὲreadἀνέγνωτεthis,τοῦτοwhatὃDavidΔαυὶδdidἐποίησενwhenὁπότεhe was hungry,ἐπείνασενheαὐτὸςandκαὶthose who wereοἱ ὄντεςwithμετ’him,αὐτοῦ
howὡςhe enteredεἰσῆλθενintoεἰςthe houseτὸν οἶκονof Godτοῦ θεοῦand,καὶtakingλαβὼνthe breadτοὺς ἄρτουςof the presentation,τῆς προθέσεωςateἔφαγενandκαὶgave itἔδωκενto thoseτοῖςwithμετ’him,αὐτοῦwhichοὓςit is notοὐκlawfulἔξεστινto eatφαγεῖνexceptεἰ μὴfor the priestsτοὺς ἱερεῖςalone?”μόνους
Andκαὶhe was sayingἔλεγενto them,αὐτοῖς“The Sonὁ υἱὸςof Manτοῦ ἀνθρώπουisἐστινLordΚύριόςof the Sabbath.”τοῦ σαββάτου
Andδὲit happenedἘγένετοonἐνanotherἑτέρῳSabbathσαββάτῳthatheαὐτὸνenteredεἰσελθεῖνintoεἰςthe synagogueτὴν συναγωγὴνandκαὶwas teaching;διδάσκεινandκαὶthere wasἦνa manἄνθρωποςthereἐκεῖandκαὶhis rightαὐτοῦ ἡ δεξιὰhandἡ χεὶρwasἦνwithered.ξηρά
Andδὲthe scribesοἱ γραμματεῖςandκαὶthe Phariseesοἱ Φαρισαῖοιwere watching him closelyπαρετηροῦντοto seewhetherεἰhe would healθεραπεύειonἐνthe Sabbath,τῷ σαββάτῳso thatἵναthey might findεὕρωσινa way to accuseκατηγορεῖνhim.αὐτοῦ
Butδὲheαὐτὸςknewᾔδειtheir reasonings,τοὺς διαλογισμοὺς αὐτῶνandδὲhe saidεἶπενto the manτῷ ἀνδρὶwhoτῷhadἔχοντιthe witheredξηρὰνhand,τὴν χεῖρα“Get upἜγειρεandκαὶstandστῆθιinεἰςthe middle.”τὸ μέσονAndκαὶhe got upἀναστὰςand stood there.ἔστη
AndδὲJesusὁ Ἰησοῦςsaidεἶπενtoπρὸςthem,αὐτούς“I askἘπερωτῶyou,ὑμᾶςis itεἰlawfulἔξεστινon the Sabbathτῷ σαββάτῳto do goodἀγαθοποιῆσαιorἢto do evil,κακοποιῆσαιto saveσῶσαιa lifeψυχὴνorἢto destroy it?”ἀπολέσαι
Andκαὶlooking around atπεριβλεψάμενοςthem all,πάντας αὐτοὺςhe saidεἶπενto him,αὐτῷ“Stretch outἜκτεινονyour hand.”τὴν χεῖρά σουAndδὲheὁdid so,ἐποίησενandκαὶhis handἡ χεὶρ αὐτοῦwas restored.ἀπεκατεστάθη
Butδὲtheyαὐτοὶwere filledἐπλήσθησανwith senseless rage,ἀνοίαςandκαὶwere discussingδιελάλουνwithπρὸςone anotherἀλλήλουςwhatτίthey might doἂν ποιήσαιενto Jesus.τῷ Ἰησοῦ
Nowδὲit happenedἘγένετοinἐνtheseταύταιςdaysταῖς ἡμέραιςthatheαὐτὸνwent outἐξελθεῖνtoεἰςthe mountainτὸ ὄροςto pray,προσεύξασθαιandκαὶhe spent the whole nightἦν διανυκτερεύωνinἐνprayerτῇ προσευχῇto God.τοῦ θεοῦ
Andκαὶwhenὅτεdayἡμέραcame,ἐγένετοhe calledπροσεφώνησενhis disciples,τοὺς μαθητὰς αὐτοῦandκαὶchoseἐκλεξάμενοςfromἀπ’themαὐτῶνtwelve,δώδεκαwhomοὓςhe alsoκαὶnamedὠνόμασενapostles:ἀποστόλους
Simon,Σίμωναwhomὃνhe alsoκαὶnamedὠνόμασενPeter,ΠέτρονandκαὶAndrewἈνδρέανhis brother,τὸν ἀδελφὸν αὐτοῦandκαὶJamesἸάκωβονandκαὶJohnἸωάννηνandκαὶPhilipΦίλιππονandκαὶBartholomew,Βαρθολομαῖον
andκαὶMatthewΜαθθαῖονandκαὶThomasΘωμᾶνandκαὶJamesἸάκωβονson of AlphaeusἉλφαίουandκαὶSimonΣίμωναwho wasτὸνcalledκαλούμενονthe Zealot,Ζηλωτὴν
andκαὶJudasἸούδανson of JamesἸακώβουandκαὶJudasἸούδανIscariot,Ἰσκαριὼθwhoὃςbecameἐγένετοa traitor.προδότης
AndΚαὶcoming downκαταβὰςwithμετ’them,αὐτῶνhe stoodἔστηonἐπὶa levelπεδινοῦplace,τόπουandκαὶthere wasa largeπολὺςcrowdὄχλοςof his disciplesμαθητῶν αὐτοῦandκαὶa greatπολὺmultitudeπλῆθοςof the peopleτοῦ λαοῦfromἀπὸallπάσηςJudeaτῆς ἸουδαίαςandκαὶJerusalemἸερουσαλὴμandκαὶthe coastτῆς παραλίουof TyreΤύρουandκαὶSidon,Σιδῶνος
whoοἳcameἦλθονto hearἀκοῦσαιhimαὐτοῦandκαὶto be healedἰαθῆναιofἀπὸtheir diseases;τῶν νόσων αὐτῶνandκαὶthose who wereοἱtroubledἐνοχλούμενοιbyἀπὸuncleanἀκαθάρτωνspiritsπνευμάτωνwere being healed.ἐθεραπεύοντο
Andκαὶallπᾶςthe crowdὁ ὄχλοςwere tryingἐζήτουνto touchἅπτεσθαιhim,αὐτοῦbecauseὅτιpowerδύναμιςwas coming outἐξήρχετοfromπαρ’himαὐτοῦandκαὶhealingἰᾶτοall.πάντας
AndΚαὶhe,αὐτὸςlifting upἐπάραςhis eyesτοὺς ὀφθαλμοὺς αὐτοῦtoεἰςhis disciples,τοὺς μαθητὰς αὐτοῦwas saying,ἔλεγεν“Happy areΜακάριοιthe poor,οἱ πτωχοίbecauseὅτιyoursὑμετέραisἐστὶνthe kingdomἡ βασιλείαof God.τοῦ θεοῦ
Happy areμακάριοιthose who are hungryοἱ πεινῶντεςnow,νῦνbecauseὅτιyou will be satisfied.χορτασθήσεσθεHappy areμακάριοιthose who weepοἱ κλαίοντεςnow,νῦνbecauseὅτιyou will laugh.γελάσετε
HappyΜακάριοίare youἐστεwhenὅτανpeopleοἱ ἄνθρωποιhateμισήσωσινyou,ὑμᾶςandκαὶwhenὅτανthey excludeἀφορίσωσινyouὑμᾶςandκαὶinsult youὀνειδίσωσινandκαὶrejectἐκβάλωσινyour nameτὸ ὄνομα ὑμῶνasὡςevilπονηρὸνon account ofἕνεκαthe Sonτοῦ υἱοῦof Man.τοῦ ἀνθρώπου
Rejoiceχάρητεinἐνthatἐκείνῃdayτῇ ἡμέρᾳandκαὶleap for joy,σκιρτήσατεforγὰρlook,ἰδοὺyour rewardὁ μισθὸς ὑμῶνisgreatπολὺςinἐνheaven;τῷ οὐρανῷforγὰρtheir fathersοἱ πατέρες αὐτῶνused to doἐποίουνthe same thingsκατὰ τὰ αὐτὰto the prophets.τοῖς προφήταις
Butπλὴνwoeοὐαὶto youὑμῖνwho are rich,τοῖς πλουσίοιςbecauseὅτιyou have receivedἀπέχετεyour comfort.τὴν παράκλησιν ὑμῶν
Woeοὐαὶto youὑμῖνwho areοἱfullἐμπεπλησμένοιnow,νῦνbecauseὅτιyou will be hungry.πεινάσετεWoe to youοὐαίwhoοἱlaughγελῶντεςnow,νῦνbecauseὅτιyou will mournπενθήσετεandκαὶweep.κλαύσετε
Woe to youΟὐαὶwhenὅτανallπάντεςpeopleοἱ ἄνθρωποιspeakεἴπωσινwellκαλῶςof you,ὑμᾶςforγὰρtheir fathersοἱ πατέρες αὐτῶνused to doἐποίουνthe same thingsκατὰ τὰ αὐτὰto the false prophets.τοῖς ψευδοπροφήταις
ButἈλλὰI sayλέγωto youὑμῖνwhoτοῖςhear,ἀκούουσινloveἀγαπᾶτεyour enemies,τοὺς ἐχθροὺς ὑμῶνdo goodκαλῶς ποιεῖτεto those whoτοῖςhateμισοῦσινyou,ὑμᾶς
blessεὐλογεῖτεthose whoτοὺςcurseκαταρωμένουςyou,ὑμᾶςprayπροσεύχεσθεforπερὶthose whoτῶνmistreatἐπηρεαζόντωνyou.ὑμᾶς
To the one whoτῷstrikesτύπτοντίyouσεonἐπὶthe cheek,τὴν σιαγόναofferπάρεχεthe otherτὴν ἄλληνalso;καὶandκαὶfromἀπὸthe one whoτοῦtakes awayαἴροντόςyourσουcloak,τὸ ἱμάτιονdo notμὴwithholdκωλύσῃςyour tunicκαὶ τὸν χιτῶναeither.καὶ
Giveδίδουto everyoneπαντὶwho asksαἰτοῦντίyou,σεandκαὶfromἀπὸthe one whoτοῦtakes awayαἴροντοςwhat is yours,τὰ σὰdo notμὴdemand it back.ἀπαίτει
Andκαὶjust asκαθὼςyou wantθέλετεpeopleοἱ ἄνθρωποιto doἵνα ποιῶσινto you,ὑμῖνdoποιεῖτεto themαὐτοῖςlikewise.ὁμοίως
AndΚαὶifεἰyou loveἀγαπᾶτεthose whoτοὺςloveἀγαπῶνταςyou,ὑμᾶςwhatποίαcreditχάριςis thatἐστίνto you?ὑμῖνForγὰρevenκαὶsinnersοἱ ἁμαρτωλοὶloveἀγαπῶσινthose whoτοὺςloveἀγαπῶνταςthem.αὐτοὺς
Andκαὶifἐὰνyou do goodἀγαθοποιῆτεto those whoτοὺςdo goodἀγαθοποιοῦνταςto you,ὑμᾶςwhatποίαcreditχάριςis thatἐστίνto you?ὑμῖνEvenκαὶsinnersοἱ ἁμαρτωλοὶdoποιοῦσινthe same.τὸ αὐτὸ
Andκαὶifἐὰνyou lendδανίσητεto thoseὧνfrom whomπαρ’ ὧνyou hopeἐλπίζετεto receive,λαβεῖνwhatποίαcreditχάριςis thatἐστίνto you?ὑμῖνEvenκαὶsinnersἁμαρτωλοὶlendδανίζουσινto sinnersἁμαρτωλοῖςso thatἵναthey may receive backἀπολάβωσινthe same amount.τὰ ἴσα
Rather,πλὴνloveἀγαπᾶτεyour enemies,τοὺς ἐχθροὺς ὑμῶνandκαὶdo good,ἀγαθοποιεῖτεandκαὶlend,δανίζετεexpecting nothing in return;μηδὲν ἀπελπίζοντεςandκαὶyour rewardὁ μισθὸς ὑμῶνwill beἔσταιgreat,πολύςandκαὶyou will beἔσεσθεsonsυἱοὶof the Most High,Ὑψίστουbecauseὅτιheαὐτὸςisἐστινkindχρηστόςtoἐπὶthe ungratefulτοὺς ἀχαρίστουςandκαὶevil.πονηρούς
Beγίνεσθεcompassionate,οἰκτίρμονεςjust asκαθὼςyour Fatherὁ πατὴρ ὑμῶνisἐστίνcompassionate.οἰκτίρμων
AndΚαὶdo notμὴjudge,κρίνετεandκαὶyou will neverοὐ μὴbe judged;κριθῆτεandκαὶdo notμὴcondemn,καταδικάζετεandκαὶyou will neverοὐ μὴbe condemned;καταδικασθῆτεrelease,ἀπολύετεandκαὶyou will be released.ἀπολυθήσεσθε
Give,δίδοτεandκαὶit will be givenδοθήσεταιto you:ὑμῖνa goodκαλὸνmeasure,μέτρονpressed down,πεπιεσμένονshaken,σεσαλευμένονrunning over,ὑπερεκχυννόμενονthey will putδώσουσινintoεἰςyour lap;τὸν κόλπον ὑμῶνforγὰρwith the measureμέτρῳwith whichᾧyou measure,μετρεῖτεit will be measured backἀντιμετρηθήσεταιto you.”ὑμῖν
Andδὲhe alsoκαὶtoldΕἶπενthemαὐτοῖςa parable:παραβολὴν“A blind manτυφλὸςcannotΜήτι δύναταιguideὁδηγεῖνa blind man,τυφλὸνcan he?ΜήτιWill they notοὐχὶbothἀμφότεροιfallἐμπεσοῦνταιintoεἰςa pit?βόθυνον
A discipleμαθητὴςisἔστινnotοὐκaboveὑπὲρthe teacher;τὸν διδάσκαλονbutδὲeveryoneπᾶςwho is fully trainedκατηρτισμένοςwill beἔσταιlikeὡςhis teacher.ὁ διδάσκαλος αὐτοῦ
Andδὲwhyτίdo you seeβλέπειςthe splinterτὸ κάρφοςthat isτὸinἐνyour brother’sτοῦ ἀδελφοῦ σουeye,τῷ ὀφθαλμῷbutδὲthe beamτὴν δοκὸνthat isτὴνinἐνyour ownτῷ ἰδίῳeyeὀφθαλμῷyou do notοὐnotice?κατανοεῖς
Howπῶςcan youδύνασαιsayλέγεινto your brother,τῷ ἀδελφῷ σου‘Brother,Ἀδελφέlet meἄφεςtake outἐκβάλωthe splinterτὸ κάρφοςthat isτὸinἐνyour eye,’τῷ ὀφθαλμῷ σουwhen you yourselfαὐτὸςdo notοὐseeβλέπωνthe beamτὴν δοκὸνinἐνyour eye?τῷ ὀφθαλμῷ σοῦHypocrite,ὑποκριτάfirstπρῶτονtake outἔκβαλεthe beamτὴν δοκὸνfromἐκyour eye,τοῦ ὀφθαλμοῦ σοῦandκαὶthenτότεyou will see clearlyδιαβλέψειςto take outἐκβαλεῖνthe splinterτὸ κάρφοςthat isτὸinἐνyour brother’sτοῦ ἀδελφοῦ σουeye.τῷ ὀφθαλμῷ
Forγάρthere isἐστινnoΟὐgoodκαλὸνtreeδένδρονthat producesποιοῦνrottenσαπρόνfruit,καρπὸνnorοὐδὲagainπάλινa rottenσαπρὸνtreeδένδρονthat producesποιοῦνgoodκαλόνfruit.καρπὸν
Forγὰρeachἕκαστονtreeδένδρονis knownγινώσκεταιbyἐκits ownτοῦ ἰδίουfruit;καρποῦforγὰρthey do notοὐgatherσυλλέγουσινfigsσῦκαfromἐξthorns,ἀκανθῶνnorοὐδὲdo they pickτρυγῶσινgrapesσταφυλὴνfromἐκa bramble bush.βάτου
The goodὁ ἀγαθὸςpersonἄνθρωποςout ofἐκthe goodτοῦ ἀγαθοῦtreasureθησαυροῦof his heartτῆς καρδίας αὐτοῦbrings outπροφέρειwhat is good,τὸ ἀγαθόνandκαὶthe evil personὁ πονηρὸςout ofἐκthe evil treasureτοῦ πονηροῦbrings outπροφέρειwhat is evil;τὸ πονηρόνforγὰρout ofἐκthe abundanceπερισσεύματοςof the heartκαρδίαςhis mouthτὸ στόμα αὐτοῦspeaks.λαλεῖ
AndδέwhyΤίdo you callκαλεῖτεmeμε‘Lord,ΚύριεLord,’κύριεandκαὶdo notοὐdoποιεῖτεwhatἃI say?λέγω
Everyoneπᾶςwhoὁcomesἐρχόμενοςtoπρόςmeμεandκαὶhearsἀκούωνmy wordsμου τῶν λόγωνandκαὶdoesποιῶνthem,αὐτούςI will showὑποδείξωyouὑμῖνwhomτίνιhe isἐστὶνlike:ὅμοιος
he isἐστινlikeὅμοιόςa manἀνθρώπῳbuildingοἰκοδομοῦντιa house,οἰκίανwhoὃςdugἔσκαψενandκαὶwent deepἐβάθυνενandκαὶlaidἔθηκενa foundationθεμέλιονonἐπὶthe rock;τὴν πέτρανandδὲwhen a floodπλημμύρηςcame,γενομένηςthe riverὁ ποταμὸςburst againstπροσέρηξενthatἐκείνῃhouseτῇ οἰκίᾳandκαὶcould notοὐκ ἴσχυσενshakeσαλεῦσαιit,αὐτὴνbecauseδιὰ τὸitαὐτήνhad been wellκαλῶςbuilt.οἰκοδομῆσθαι
Butδὲthe one whoὁhearsἀκούσαςandκαὶdoes notμὴdo themποιήσαςisἐστινlikeὅμοιόςa manἀνθρώπῳwho builtοἰκοδομήσαντιa houseοἰκίανonἐπὶthe groundτὴν γῆνwithoutχωρὶςa foundation;θεμελίουthe riverὁ ποταμόςburst againstπροσέρηξενit,ᾗandκαὶat onceεὐθὺςit collapsed,συνέπεσενandκαὶthe ruinτὸ ῥῆγμαof thatἐκείνηςhouseτῆς οἰκίαςwasἐγένετοgreat.”μέγα