YΚαὶsalióἐξῆλθενde allí,ἐκεῖθενyκαὶvieneἔρχεταιa su tierra,εἰς τὴν πατρίδα αὐτοῦyκαὶloαὐτῷsiguenἀκολουθοῦσινsus discípulos.οἱ μαθηταὶ αὐτοῦ
Yκαὶllegadoγενομένουel shabat,σαββάτουcomenzóἤρξατοa enseñarδιδάσκεινen la sinagoga;ἐν τῇ συναγωγῇyκαὶmuchos,οἱ πολλοὶal oírlo,ἀκούοντεςse asombraban,ἐξεπλήσσοντοdiciendo:λέγοντες«¿De dóndeΠόθενle vienen a esteτούτῳestas cosas?ταῦτα¿Yκαὶquéτίςsabiduríaἡ σοφίαes esta queἡle ha sido dada,δοθεῖσα τούτῳyκαὶtales milagrosαἱ τοιαῦται δυνάμειςque se hacenγινόμεναιpor sus manos?διὰ τῶν χειρῶν αὐτοῦ
¿Noοὐχesἐστινesteοὗτόςel carpintero,ὁ τέκτωνel hijoὁ υἱὸςde María,τῆς Μαρίαςyκαὶhermanoἀδελφὸςde Jacobo,Ἰακώβουyκαὶde Josés,Ἰωσῆτοςyκαὶde Judas,Ἰούδαyκαὶde Simón?Σίμωνος¿Yκαὶnoοὐκestánεἰσὶνsus hermanasαἱ ἀδελφαὶ αὐτοῦaquíὧδεcon nosotros?».πρὸς ἡμᾶςYκαὶtropezabanἐσκανδαλίζοντοpor causa de él.ἐν αὐτῷ
YκαὶJesúsὁ Ἰησοῦςlesαὐτοῖςdecía:ἔλεγεν«NoΟὐκhayἔστινprofetaπροφήτηςsin honraἄτιμοςsinoεἰ μὴen su tierra,ἐν τῇ πατρίδι αὐτοῦyκαὶentre sus parientes,ἐν τοῖς συγγενεῦσιν αὐτοῦyκαὶen su casa».ἐν τῇ οἰκίᾳ αὐτοῦ
Yκαὶnoοὐκpodíaἐδύνατοhacerποιῆσαιallíἐκεῖningún milagro,οὐδεμίαν δύναμινsalvo queεἰ μὴsanóἐθεράπευσενa unos pocos enfermosὀλίγοις ἀρρώστοιςponiéndolesἐπιθεὶςlas manos.τὰς χεῖρας
Yκαὶse asombrabaἐθαύμαζενde su incredulidad.διὰ τὴν αὐτῶν ἀπιστίανYΚαὶrecorríaπεριῆγενlas aldeasτὰς κώμαςde alrededor,κύκλῳenseñando.διδάσκων
Yκαὶllamaπροσκαλεῖταιa los doce,τοὺς δώδεκαyκαὶcomenzóἤρξατοa enviarlosἀποστέλλειν αὐτοὺςde dos en dos,δύο δύοyκαὶlesαὐτοῖςdabaἐδίδουautoridadἐξουσίανsobre los espíritusτῶν πνευμάτωνimpuros.τῶν ἀκαθάρτων
Yκαὶlesαὐτοῖςmandóπαρήγγειλενqueἵναno llevaran nadaμηδὲν αἴρωσινpara el caminoεἰς ὁδὸνsinoεἰ μὴsoloμόνονun bastón:ῥάβδονniμὴpan,ἄρτονniμὴalforja,πήρανniμὴcobreχαλκόνen el cinto;εἰς τὴν ζώνην
sinoἀλλὰcalzadosὑποδεδεμένουςcon sandalias;σανδάλιαyκαὶnoμὴse vistanἐνδύσησθεcon dos túnicas.δύο χιτῶνας
Yκαὶlesαὐτοῖςdecía:ἔλεγεν«Dondequiera queὍπου ἐὰνentrenεἰσέλθητεen una casa,εἰς οἰκίανquédenseμένετεallíἐκεῖhasta queἕως ἂνsalganἐξέλθητεde ese lugar.ἐκεῖθεν
Yκαὶcualquier lugar queὃς ἂν τόποςnoμὴlosὑμᾶςrecibaδέξηταιniμηδὲlos escuche,ἀκούσωσιν ὑμῶνal salirἐκπορευόμενοιde allí,ἐκεῖθενsacúdanseἐκτινάξατεel polvoτὸν χοῦνde debajo deτὸν ὑποκάτωsus pies,τῶν ποδῶν ὑμῶνpara testimonioεἰς μαρτύριονa ellos».αὐτοῖς
YΚαὶsaliendo,ἐξελθόντεςproclamaronἐκήρυξανqueἵναcambiaran de mente;μετανοῶσιν
yκαὶechabanἐξέβαλλονmuchos demonios,πολλὰ δαιμόνιαyκαὶungíanἤλειφονcon aceiteἐλαίῳa muchos enfermos,πολλοὺς ἀρρώστουςyκαὶlos sanaban.ἐθεράπευον
YΚαὶlo oyóἤκουσενel reyὁ βασιλεὺςHerodes,Ἡρῴδηςporqueγὰρsu nombreτὸ ὄνομα αὐτοῦse había hecho conocido;φανερὸν ἐγένετοyκαὶdecían:ἔλεγον«JuanἸωάννηςel Sumergidorὁ βαπτίζωνha resucitadoἐγήγερταιde entre los muertos,ἐκ νεκρῶνyκαὶpor esoδιὰ τοῦτοactúanἐνεργοῦσινen élἐν αὐτῷlos poderes».αἱ δυνάμεις
Peroδὲotrosἄλλοιdecían:ἔλεγον«EsἐστίνElías».ἨλίαςYδὲotrosἄλλοιdecían:ἔλεγον«Esun profeta,προφήτηςcomoὡςunoεἷςde los profetas».τῶν προφητῶν
Peroδὲal oírloἀκούσαςHerodes,ὁ Ἡρῴδηςdecía:ἔλεγεν«Juan,Ἰωάννηνa quienὋνyoἐγὼdecapité,ἀπεκεφάλισαesteοὗτοςha resucitado».ἠγέρθη
Porqueγὰρel mismo HerodesΑὐτὸς ὁ Ἡρῴδηςhabía mandadoἀποστείλαςprenderἐκράτησενa Juan,τὸν Ἰωάννηνyκαὶloαὐτὸνhabía atadoἔδησενen la cárcelἐν φυλακῇpor causa deδιὰHerodías,Ἡρῳδιάδαla mujerτὴν γυναῖκαde FelipeΦιλίππουsu hermano,τοῦ ἀδελφοῦ αὐτοῦporqueὅτιse había casadoἐγάμησενcon ella.αὐτὴν
PorqueγὰρJuanὁ Ἰωάννηςdecíaἔλεγενa Herodes:τῷ Ἡρῴδῃ«NoΟὐκteσοιestá permitidoἔξεστίνtenerἔχεινla mujerτὴν γυναῖκαde tu hermano».τοῦ ἀδελφοῦ σου
YδὲHerodíasἡ Ἡρῳδιὰςleαὐτῷguardaba rencorἐνεῖχενyκαὶqueríaἤθελενmatarlo,ἀποκτεῖναι αὐτὸνperoκαὶnoοὐκpodía;ἠδύνατο
porqueγὰρHerodesὁ Ἡρῴδηςtemíaἐφοβεῖτοa Juan,τὸν Ἰωάννηνsabiendoεἰδὼςque eraαὐτὸνun hombreἄνδραjustoδίκαιονyκαὶsanto,ἅγιονyκαὶloαὐτόνprotegía;συνετήρειyκαὶal oírloἀκούσας αὐτοῦquedaba muy perplejo,πολλὰ ἠπόρειyκαὶloαὐτοῦescuchabaἤκουενcon gusto.ἡδέως
YΚαὶllegóγενομένηςun día oportuno,ἡμέρας εὐκαίρουcuandoὅτεHerodes,Ἡρῴδηςen su cumpleaños,τοῖς γενεσίοις αὐτοῦdioἐποίησενun banqueteδεῖπνονa sus altos funcionarios,τοῖς μεγιστᾶσιν αὐτοῦa los comandantesκαὶ τοῖς χιλιάρχοιςyκαὶa los principalesτοῖς πρώτοιςde Galilea.τῆς Γαλιλαίας
Yκαὶentrandoεἰσελθούσηςla hijaτῆς θυγατρὸςde la misma Herodíasαὐτῆς τῆς Ἡρῳδιάδοςyκαὶbailando,ὀρχησαμένηςagradóκαὶ ἀρεσάσηςa Herodesτῷ Ἡρῴδῃyκαὶa los que estaban a la mesa con él;τοῖς συνανακειμένοιςdijoεἶπενel reyὁ βασιλεὺςa la muchacha:τῷ κορασίῳ«PídemeΑἴτησόν μεlo queὃ ἐὰνquieras,θέλῃςyκαὶteσοιlo daré».δώσω
Yκαὶleαὐτῇjuró:ὤμοσεν«Lo queὍ τι ἐάνmeμεpidasαἰτήσῃςteσοιdaré,δώσωhastaἕωςla mitadἡμίσουςde mi reino».τῆς βασιλείας μου
Yκαὶsaliendo,ἐξελθοῦσαdijoεἶπενa su madre:τῇ μητρὶ αὐτῆς«¿QuéΤίpediré?».αἰτήσωμαιY ellaδὲ ἡdijo:εἶπεν«La cabezaΤὴν κεφαλὴνde JuanἸωάννουel Sumergidor».τοῦ βαπτίζοντος
Yκαὶentrandoεἰσελθοῦσαenseguida,εὐθὺςa toda prisa,μετὰ σπουδῆςante el rey,πρὸς τὸν βασιλέαle pidió,ᾐτήσατοdiciendo:λέγουσα«QuieroΘέλωqueἵναahora mismoἐξαυτῆςmeμοιdesδῷςen una bandejaἐπὶ πίνακιla cabezaτὴν κεφαλὴνde JuanἸωάννουel Sumergidor».τοῦ βαπτιστοῦ
Yκαὶponiéndoseγενόμενοςmuy tristeπερίλυποςel rey,ὁ βασιλεὺςa causa deδιὰlos juramentosτοὺς ὅρκουςyκαὶde los que estaban a la mesa,τοὺς ἀνακειμένουςnoοὐκquisoἠθέλησενdesairarla.ἀθετῆσαι αὐτήν
Yκαὶenseguidaεὐθὺςel reyὁ βασιλεὺςenvióἀποστείλαςa un soldado de la guardiaσπεκουλάτοραy le mandóἐπέταξενtraerἐνέγκαιsu cabeza.τὴν κεφαλὴν αὐτοῦYκαὶfueἀπελθὼνy loαὐτὸνdecapitóἀπεκεφάλισενen la cárcel,ἐν τῇ φυλακῇ
yκαὶtrajoἤνεγκενsu cabezaτὴν κεφαλὴν αὐτοῦen una bandeja,ἐπὶ πίνακιyκαὶse laαὐτὴνdioἔδωκενa la muchacha,τῷ κορασίῳyκαὶla muchachaτὸ κοράσιονse laαὐτὴνdioἔδωκενa su madre.τῇ μητρὶ αὐτῆς
Yκαὶal oírloἀκούσαντεςsus discípulos,οἱ μαθηταὶ αὐτοῦvinieronἦλθονyκαὶtomaronἦρανsu cadáver,τὸ πτῶμα αὐτοῦyκαὶloαὐτὸpusieronἔθηκανen un sepulcro.ἐν μνημείῳ
YΚαὶlos apóstolesοἱ ἀπόστολοιse reúnenσυνάγονταιcon Jesús,πρὸς τὸν Ἰησοῦνyκαὶleαὐτῷcontaronἀπήγγειλανtodoπάνταlo queὅσαhabían hechoἐποίησανyκαὶlo queὅσαhabían enseñado.ἐδίδαξαν
Yκαὶlesαὐτοῖςdice:λέγει«VenganΔεῦτεustedes solosὑμεῖς αὐτοὶaparteκατ’ ἰδίανa un lugar desierto,εἰς τόπον ἔρημονyκαὶdescansenἀναπαύσασθεun poco».ὀλίγονPorqueγὰρeranἦσανmuchosπολλοίlos que veníanοἱ ἐρχόμενοιyκαὶlos que iban,οἱ ὑπάγοντεςyκαὶno tenían tiempoεὐκαίρουνniοὐδὲpara comer.φαγεῖν
Yκαὶse fueronἀπῆλθονen la barcaἐν τῷ πλοίῳa un lugar desierto,εἰς τόπον ἔρημονaparte.κατ’ ἰδίαν
Yκαὶmuchosπολλοίlosαὐτοὺςvieronεἶδονirseὑπάγονταςyκαὶlos reconocieron,ἐπέγνωσανyκαὶfueron corriendoσυνέδραμονalláἐκεῖa pieπεζῇdesde todas las ciudades,ἀπὸ πασῶν τῶν πόλεωνyκαὶllegaron antes queπροῆλθονellos.αὐτούς
Yκαὶal salir,ἐξελθὼνvioεἶδενuna gran multitud,πολὺν ὄχλονyκαὶse le conmovieron las entrañasἐσπλαγχνίσθηpor ellos,ἐπ’ αὐτοὺςporqueὅτιeranἦσανcomoὡςovejasπρόβαταque noμὴtienenἔχονταpastor;ποιμέναyκαὶcomenzóἤρξατοa enseñarlesδιδάσκειν αὐτοὺςmuchas cosas.πολλά
YΚαὶsiendo ya muy tarde,ἤδη ὥρας πολλῆς γενομένηςacercándoseπροσελθόντεςa élαὐτῷsus discípulos,οἱ μαθηταὶ αὐτοῦdecían:ἔλεγον«El lugarὁ τόποςesἐστινdesierto,Ἔρημόςyκαὶyaἤδηes muy tarde;ὥρα πολλή
despídelos,ἀπόλυσον αὐτούςpara queἵναvayanἀπελθόντεςa los camposεἰς τοὺς ἀγροὺςyκαὶaldeasκώμαςde alrededorκύκλῳy se comprenἀγοράσωσιν ἑαυτοῖςalgoτίde comer».φάγωσιν
Pero él,δὲ ὁrespondiendo,ἀποκριθεὶςlesαὐτοῖςdijo:εἶπεν«DenlesΔότε αὐτοῖςustedesὑμεῖςde comer».φαγεῖνYκαὶleαὐτῷdicen:λέγουσιν«¿VamosἈπελθόντεςy compramosἀγοράσωμενpanesἄρτουςpor doscientos denarios,δηναρίων διακοσίωνyκαὶlesαὐτοῖςdamosδώσομενde comer?».φαγεῖν
Y élδὲ ὁlesαὐτοῖςdice:λέγει«¿CuántosΠόσουςpanesἄρτουςtienen?ἔχετεVayanὑπάγετεa ver».ἴδετεYκαὶcuando lo averiguaron,γνόντεςdicen:λέγουσιν«Cinco,Πέντεyκαὶdos peces».δύο ἰχθύας
Yκαὶlesαὐτοῖςmandóἐπέταξενque hicieran recostarἀνακλῖναιa todosπάνταςpor gruposσυμπόσια συμπόσιαsobre la hierbaἐπὶ τῷ χόρτῳverde.χλωρῷ
Yκαὶse recostaronἀνέπεσανpor grupos,πρασιαὶ πρασιαὶde cienκατὰ ἑκατὸνyκαὶde cincuenta.κατὰ πεντήκοντα
Yκαὶtomandoλαβὼνlos cinco panesτοὺς πέντε ἄρτουςyκαὶlos dos peces,τοὺς δύο ἰχθύαςalzando los ojosἀναβλέψαςal cielo,εἰς τὸν οὐρανὸνbendijo,εὐλόγησενyκαὶpartióκατέκλασενlos panes,τοὺς ἄρτουςyκαὶse los dabaἐδίδουa sus discípulosτοῖς μαθηταῖς αὐτοῦpara queἵναse los sirvieran;παρατιθῶσιν αὐτοῖςyκαὶrepartióἐμέρισενlos dos pecesτοὺς δύο ἰχθύαςentre todos.πᾶσιν
Yκαὶcomieronἔφαγονtodosπάντεςyκαὶse saciaron.ἐχορτάσθησαν
Yκαὶrecogieronἦρανpedazos,κλάσματαdoce cestasδώδεκα κοφίνωνllenas,πληρώματαy tambiénκαὶde los peces.ἀπὸ τῶν ἰχθύων
Yκαὶlos que comieronοἱ φαγόντεςlos panesτοὺς ἄρτουςeranἦσανcinco milπεντακισχίλιοιhombres.ἄνδρες
YΚαὶenseguidaεὐθὺςobligóἠνάγκασενa sus discípulosτοὺς μαθητὰς αὐτοῦa subirἐμβῆναιa la barcaεἰς τὸ πλοῖονeκαὶir delanteπροάγεινal otro lado,εἰς τὸ πέρανhacia Betsaida,πρὸς Βηθσαϊδάνmientrasἕωςélαὐτὸςdespedíaἀπολύειa la multitud.τὸν ὄχλον
Yκαὶdespués de despedirseἀποταξάμενοςde ellos,αὐτοῖςse fueἀπῆλθενal monteεἰς τὸ ὄροςa orar.προσεύξασθαι
YΚαὶllegadaγενομένηςla tarde,ὀψίαςla barcaτὸ πλοῖονestabaἦνen medioἐν μέσῳdel mar,τῆς θαλάσσηςyκαὶélαὐτὸςsoloμόνοςen tierra.ἐπὶ τῆς γῆς
Yκαὶviéndolosἰδὼν αὐτοὺςfatigadosβασανιζομένουςal remar,ἐν τῷ ἐλαύνεινporqueγὰρel vientoὁ ἄνεμοςlesαὐτοῖςeraἦνcontrario,ἐναντίοςhaciaπερὶla cuarta vigiliaτετάρτην φυλακὴνde la nocheτῆς νυκτὸςvieneἔρχεταιa ellosπρὸς αὐτοὺςandandoπεριπατῶνsobre el mar;ἐπὶ τῆς θαλάσσηςyκαὶqueríaἤθελενpasarlos de largo.παρελθεῖν αὐτούς
Pero ellos,δὲ οἱal verloἰδόντες αὐτὸνandandoπεριπατοῦνταsobre el mar,ἐπὶ τῆς θαλάσσηςpensaronἔδοξανqueὅτιeraἐστινun fantasma,φάντασμάyκαὶgritaron;ἀνέκραξαν
porqueγὰρtodosπάντεςloαὐτὸνvieronεἶδονyκαὶse turbaron.ἐταράχθησανPero élδὲ ὁenseguidaεὐθὺςhablóἐλάλησενcon ellos,μετ’ αὐτῶνyκαὶlesαὐτοῖςdice:λέγει«Ánimo,Θαρσεῖτεsoy yo;ἐγώ εἰμιnoμὴtengan miedo».φοβεῖσθε
Yκαὶsubióἀνέβηcon ellosπρὸς αὐτοὺςa la barca,εἰς τὸ πλοῖονyκαὶse calmóἐκόπασενel viento;ὁ ἄνεμοςyκαὶsumamenteλίαν ἐκ περισσοῦse asombrabanἐξίσταντοdentro de sí,ἐν ἑαυτοῖς
porqueγὰρnoοὐhabían entendidoσυνῆκανlo de los panes,ἐπὶ τοῖς ἄρτοιςsino queἀλλ’su corazónαὐτῶν ἡ καρδίαestabaἦνendurecido.πεπωρωμένη
YΚαὶcruzando al otro lado,διαπεράσαντεςllegaronἦλθονa tierra,ἐπὶ τὴν γῆνa Genesaret,εἰς Γεννησαρὲτyκαὶatracaron.προσωρμίσθησαν
Yκαὶal salirἐξελθόντωνellosαὐτῶνde la barca,ἐκ τοῦ πλοίουenseguidaεὐθὺςloαὐτὸνreconocieron,ἐπιγνόντες
recorrieronπεριέδραμονtoda aquella región,ὅλην τὴν χώραν ἐκείνηνyκαὶcomenzaronἤρξαντοa traerπεριφέρεινen camillasἐπὶ τοῖς κραβάττοιςa los que estaban mal,τοὺς κακῶς ἔχονταςadondeὅπουoíanἤκουονqueὅτιél estaba.ἐστίν
Yκαὶdondequiera queὅπου ἂνentraba,εἰσεπορεύετοen aldeas,εἰς κώμαςoἢciudades,εἰς πόλειςoἢcampos,εἰς ἀγροὺςponíanἐτίθεσανa los enfermosτοὺς ἀσθενοῦνταςen las plazas,ἐν ταῖς ἀγοραῖςyκαὶleαὐτὸνrogabanπαρεκάλουνqueἵναlos dejaratocarἅψωνταιaunque fueraκἂνel flecoτοῦ κρασπέδουde su manto;τοῦ ἱματίου αὐτοῦyκαὶtodos los queὅσοι ἂνloαὐτοῦtocabanἥψαντοquedaban sanos.ἐσῴζοντο