YΚαὶcomenzóἤρξατοa hablarlesλαλεῖν αὐτοῖςen parábolas:ἐν παραβολαῖς«Un hombreἄνθρωποςplantóἐφύτευσενuna viña,Ἀμπελῶναyκαὶla rodeóπεριέθηκενde una cerca,φραγμὸνyκαὶcavóὤρυξενun foso para el lagar,ὑπολήνιονyκαὶedificóᾠκοδόμησενuna torre,πύργονyκαὶlaαὐτὸνarrendóἐξέδετοa unos labradores,γεωργοῖςyκαὶse fue de viaje.ἀπεδήμησεν
Yκαὶa su tiempoτῷ καιρῷenvióἀπέστειλενun esclavoδοῦλονa los labradores,πρὸς τοὺς γεωργοὺςparaἵναrecibirλάβῃde los labradoresπαρὰ τῶν γεωργῶνparte de los frutosἀπὸ τῶν καρπῶνde la viña.τοῦ ἀμπελῶνος
Yκαὶtomándolo,λαβόντες αὐτὸνlo golpearonἔδειρανyκαὶlo enviaronἀπέστειλανcon las manos vacías.κενόν
Yκαὶotra vezπάλινlesπρὸς αὐτοὺςenvióἀπέστειλενotro esclavo;ἄλλον δοῦλονy a eseκἀκεῖνονlo hirieron en la cabezaἐκεφαλίωσανyκαὶlo deshonraron.ἠτίμασαν
Yκαὶenvióἀπέστειλενa otro,ἄλλονy a eseκἀκεῖνονlo mataron;ἀπέκτεινανyκαὶa muchos otros,πολλοὺς ἄλλουςgolpeandoδέροντεςa unosοὓς μὲνyδὲmatandoἀποκτέννοντεςa otros.οὓς
Todavíaἔτιteníaεἶχενuno,ἕναun hijoυἱὸνamado;ἀγαπητόνloαὐτὸνenvióἀπέστειλενa ellosπρὸς αὐτοὺςel último,ἔσχατονdiciendo:λέγων“RespetaránἘντραπήσονταιa mi hijo”.τὸν υἱόν μου
Peroδὲaquellos labradoresἐκεῖνοι οἱ γεωργοὶdijeronεἶπανentre sí:πρὸς ἑαυτοὺς“EsteΟὗτόςesἐστινel heredero;ὁ κληρονόμοςvengan,δεῦτεmatémoslo,ἀποκτείνωμεν αὐτόνyκαὶla herenciaἡ κληρονομίαseráἔσταιnuestra”.ἡμῶν
Yκαὶtomándolo,λαβόντεςloαὐτόνmataron,ἀπέκτεινανyκαὶloαὐτὸνecharonἐξέβαλονfuera de la viña.ἔξω τοῦ ἀμπελῶνος
¿Quéτίharáποιήσειel señorὁ κύριοςde la viña?τοῦ ἀμπελῶνοςVendrá,ἐλεύσεταιyκαὶdestruiráἀπολέσειa los labradores,τοὺς γεωργούςyκαὶdaráδώσειla viñaτὸν ἀμπελῶναa otros.ἄλλοις
¿Ni siquieraοὐδὲhan leídoἀνέγνωτεesta Escritura:τὴν γραφὴν ταύτηνLa piedraΛίθονqueὃνdespreciaronἀπεδοκίμασανlos constructores,οἱ οἰκοδομοῦντεςesaοὗτοςha llegado a serἐγενήθη εἰςcabezaκεφαλὴνde esquina;γωνίας
de parte del Señorπαρὰ κυρίουha sidoἐγένετοesto,αὕτηyκαὶesἔστινmaravillosoθαυμαστὴa nuestros ojos?».ἐν ὀφθαλμοῖς ἡμῶν
YΚαὶbuscabanἐζήτουνprenderlo,κρατῆσαι αὐτὸνperoκαὶtemieronἐφοβήθησανa la multitud;τὸν ὄχλονporqueγὰρentendieronἔγνωσανqueὅτιhabía dichoεἶπενla parábolaτὴν παραβολὴνcontra ellos.πρὸς αὐτοὺςYκαὶdejándolo,ἀφέντες αὐτὸνse fueron.ἀπῆλθον
YΚαὶleπρὸς αὐτόνenvíanἀποστέλλουσινa algunosτιναςde los fariseosτῶν Φαρισαίωνyκαὶde los herodianos,τῶν Ἡρῳδιανῶνparaἵναcazarloἀγρεύσωσιν αὐτὸνen una palabra.λόγῳ
Yκαὶviniendo,ἐλθόντεςleαὐτῷdicen:λέγουσιν«Maestro,Διδάσκαλεsabemosοἴδαμενqueὅτιeresεἶverazἀληθὴςyκαὶnoοὐteσοιimportaμέλειnadie,περὶ οὐδενόςporqueγὰρnoοὐte fijasβλέπειςen la aparienciaεἰς πρόσωπονde los hombres,ἀνθρώπωνsino queἀλλ’enseñasδιδάσκειςel caminoτὴν ὁδὸνde Diosτοῦ θεοῦen verdad.ἐπ’ ἀληθείας¿Está permitidoἔξεστινdarδοῦναιtributoκῆνσονal César,Καίσαριoἢno?οὔ¿Pagamos,δῶμενoἢnoμὴpagamos?».δῶμεν
Pero él,δὲ ὁconociendoεἰδὼςsu hipocresía,αὐτῶν τὴν ὑπόκρισινlesαὐτοῖςdijo:εἶπεν«¿Por quéΤίmeμεponen a prueba?πειράζετεTráiganmeφέρετέ μοιun denarioδηνάριονpara queἵναlo vea».ἴδω
Y ellosδὲ οἱlo trajeron.ἤνεγκανYκαὶlesαὐτοῖςdice:λέγει«¿De quiénΤίνοςesesta imagenἡ εἰκὼν αὕτηyκαὶla inscripción?».ἡ ἐπιγραφήY ellosδὲ οἱleαὐτῷdijeron:εἶπαν«Del César».Καίσαρος
YδὲJesúsὁ Ἰησοῦςlesαὐτοῖςdijo:εἶπεν«Devuelvanἀπόδοτεal CésarΚαίσαριlo que es del César,Τὰ Καίσαροςyκαὶa Diosτῷ θεῷlo que es de Dios».τὰ τοῦ θεοῦYκαὶse maravillabanἐξεθαύμαζονde él.ἐπ’ αὐτῷ
YΚαὶvienenἔρχονταιa élπρὸς αὐτόνunos saduceos,Σαδδουκαῖοιqueοἵτινεςdicenλέγουσινque no hayμὴ εἶναιresurrección,ἀνάστασινyκαὶleαὐτὸνpreguntaban,ἐπηρώτωνdiciendo:λέγοντες
«Maestro,ΔιδάσκαλεMoisésΜωϋσῆςnosἡμῖνescribióἔγραψενqueὅτιsiἐάνel hermanoἀδελφὸςde algunoτινοςmuereἀποθάνῃyκαὶdejaκαταλίπῃmujer,γυναῖκαyκαὶnoμὴdejaἀφῇhijo,τέκνονqueἵναsu hermanoὁ ἀδελφὸς αὐτοῦtomeλάβῃla mujerτὴν γυναῖκαyκαὶlevanteἐξαναστήσῃdescendenciaσπέρμαa su hermano.τῷ ἀδελφῷ αὐτοῦ
Habíaἦσανsiete hermanos;ἑπτὰ ἀδελφοὶyκαὶel primeroὁ πρῶτοςtomóἔλαβενmujer,γυναῖκαyκαὶal morirἀποθνῄσκωνnoοὐκdejóἀφῆκενdescendencia.σπέρμα
Yκαὶel segundoὁ δεύτεροςlaαὐτήνtomó,ἔλαβενyκαὶmurióἀπέθανενsinμὴdejarκαταλιπὼνdescendencia;σπέρμαyκαὶel tercero,ὁ τρίτοςde la misma manera.ὡσαύτως
Yκαὶlos sieteοἱ ἑπτὰnoοὐκdejaronἀφῆκανdescendencia.σπέρμαAl finalἔσχατονde todosπάντωνmurióἀπέθανενtambiénκαὶla mujer.ἡ γυνὴ
En la resurrección,ἐν τῇ ἀναστάσειcuandoὅτανresuciten,ἀναστῶσιν¿de cuálτίνοςde ellosαὐτῶνseráἔσταιmujer?γυνήPorqueγὰρlos sieteοἱ ἑπτὰlaαὐτὴνtuvieronἔσχονpor mujer».γυναῖκα
Jesúsὁ Ἰησοῦςlesαὐτοῖςdijo:ἔφη«¿NoΟὐes por esto queδιὰ τοῦτοse equivocan,πλανᾶσθεporque noμὴconocenεἰδότεςlas Escriturasτὰς γραφὰςniμηδὲel poderτὴν δύναμινde Dios?τοῦ θεοῦ
Porqueγὰρcuandoὅτανresucitenἀναστῶσινde entre los muertos,ἐκ νεκρῶνniοὔτεse casanγαμοῦσινniοὔτεson dados en casamiento,γαμίζονταιsino queἀλλ’sonεἰσὶνcomoὡςángelesἄγγελοιen los cielos.ἐν τοῖς οὐρανοῖς
Yδὲen cuanto aπερὶqueὅτιlos muertosτῶν νεκρῶνresucitan,ἐγείρονται¿noοὐκhan leídoἀνέγνωτεen el libroἐν τῇ βίβλῳde Moisés,Μωϋσέωςen lo de la zarza,ἐπὶ τοῦ βάτουcómoπῶςDiosὁ θεὸςleαὐτῷdijo:εἶπεν λέγωνYoἘγὼsoyel Diosὁ θεὸςde Abraham,Ἀβραὰμyκαὶel Diosὁ θεὸςde Isaac,Ἰσαὰκyκαὶel Diosὁ θεὸςde Jacob?Ἰακώβ
NoοὐκesἔστινDiosθεὸςde muertos,νεκρῶνsinoἀλλὰde vivos.ζώντωνMuchoπολὺse equivocan».πλανᾶσθε
YΚαὶacercándoseπροσελθὼνunoεἷςde los escribas,τῶν γραμματέωνque los había oídoἀκούσας αὐτῶνdiscutir,συζητούντωνviendoἰδὼνqueὅτιlesαὐτοῖςhabía respondidoἀπεκρίθηbien,καλῶςleαὐτόνpreguntó:ἐπηρώτησεν«¿CuálΠοίαesἐστὶνel primerπρώτηmandamientoἐντολὴde todos?».πάντων
Jesúsὁ Ἰησοῦςrespondió:ἀπεκρίθη«El primeroΠρώτηes:ἐστίνEscucha,ἌκουεIsrael:Ἰσραήλel Señorκύριοςnuestro Dios,ὁ θεὸς ἡμῶνel Señorκύριοςunoεἷςes;ἐστιν
yκαὶamarásἀγαπήσειςal Señorκύριονtu Diosτὸν θεόν σουcon todo tu corazón,ἐξ ὅλης τῆς καρδίας σουyκαὶcon toda tu alma,ἐξ ὅλης τῆς ψυχῆς σουyκαὶcon toda tu mente,ἐξ ὅλης τῆς διανοίας σουyκαὶcon toda tu fuerza.ἐξ ὅλης τῆς ἰσχύος σου
El segundoδευτέραes este:αὕτηAmarásἈγαπήσειςa tu prójimoτὸν πλησίον σουcomoὡςa ti mismo.σεαυτόνNoοὐκhayἔστινotro mandamientoἄλλη ἐντολὴmayorμείζωνque estos».τούτων
Yκαὶel escribaὁ γραμματεύςleαὐτῷdijo:εἶπεν«Bien,ΚαλῶςMaestro;διδάσκαλεcon verdadἐπ’ ἀληθείαςhas dichoεἶπεςqueὅτιesἐστινuno,εἷςyκαὶnoοὐκhayἔστινotroἄλλοςfuera de él;πλὴν αὐτοῦ
yκαὶamarloτὸ ἀγαπᾶν αὐτὸνcon todo el corazón,ἐξ ὅλης τῆς καρδίαςyκαὶcon todo el entendimiento,ἐξ ὅλης τῆς συνέσεωςyκαὶcon toda la fuerza,ἐξ ὅλης τῆς ἰσχύοςyκαὶamarτὸ ἀγαπᾶνal prójimoτὸν πλησίονcomoὡςa uno mismo,ἑαυτὸνvale másπερισσότερόν ἐστινque todos los holocaustosπάντων τῶν ὁλοκαυτωμάτωνyκαὶsacrificios».θυσιῶν
YκαὶJesús,ὁ Ἰησοῦςviendoἰδὼνqueὅτιhabía respondidoἀπεκρίθη αὐτὸνsabiamente,νουνεχῶςleαὐτῷdijo:εἶπεν«NoΟὐestásεἶlejosμακρὰνdel reinoἀπὸ τῆς βασιλείαςde Dios».τοῦ θεοῦYκαὶyaοὐκέτιnadieοὐδεὶςse atrevíaἐτόλμαa preguntarle.ἐπερωτῆσαι αὐτὸν
YΚαὶrespondiendoἀποκριθεὶςJesús,ὁ Ἰησοῦςdecíaἔλεγενmientras enseñabaδιδάσκωνen el templo:ἐν τῷ ἱερῷ«¿CómoΠῶςdicenλέγουσινlos escribasοἱ γραμματεῖςqueὅτιel Mesíasὁ χριστὸςesἐστινhijoυἱὸςde David?Δαυίδ
El mismo Davidαὐτὸς Δαυὶδdijoεἶπενpor el Espíritu Santo:ἐν τῷ πνεύματι τῷ ἁγίῳDijoΕἶπενel Señorκύριοςa mi Señor:τῷ κυρίῳ μουSiéntateΚάθουa mi derecha,ἐκ δεξιῶν μουhasta queἕως ἂνpongaθῶa tus enemigosτοὺς ἐχθρούς σουdebajo deὑποκάτωtus pies.τῶν ποδῶν σου
El mismo Davidαὐτὸς ΔαυὶδloαὐτὸνllamaλέγειSeñor;κύριον¿de dónde,πόθενpues,καὶesἐστινsu hijo?».αὐτοῦ υἱόςYκαὶla gran multitudὁ πολὺς ὄχλοςloαὐτοῦescuchabaἤκουενcon gusto.ἡδέως
YΚαὶen su enseñanzaἐν τῇ διδαχῇ αὐτοῦdecía:ἔλεγεν«CuídenseΒλέπετεde los escribas,ἀπὸ τῶν γραμματέωνque gustanτῶν θελόντωνde andarπεριπατεῖνcon ropas largas,ἐν στολαῖςyκαὶde los saludosἀσπασμοὺςen las plazas,ἐν ταῖς ἀγοραῖς
yκαὶde los primeros asientosπρωτοκαθεδρίαςen las sinagogas,ἐν ταῖς συναγωγαῖςyκαὶde los primeros puestosπρωτοκλισίαςen los banquetes;ἐν τοῖς δείπνοις
los que devoranοἱ κατεσθίοντεςlas casasτὰς οἰκίαςde las viudas,τῶν χηρῶνyκαὶcomo pretextoπροφάσειhacen largas oraciones;μακρὰ προσευχόμενοιestosοὗτοιrecibiránλήμψονταιmayorπερισσότερονcondena».κρίμα
YΚαὶsentándoseκαθίσαςfrente al arca de las ofrendas,κατέναντι τοῦ γαζοφυλακίουmirabaἐθεώρειcómoπῶςla multitudὁ ὄχλοςechabaβάλλειmonedasχαλκὸνen el arca de las ofrendas;εἰς τὸ γαζοφυλάκιονyκαὶmuchos ricosπολλοὶ πλούσιοιechabanἔβαλλονmucho.πολλά
Yκαὶvinoἐλθοῦσαuna viuda pobreμία χήρα πτωχὴy echóἔβαλενdos leptos,δύο λεπτὰqueὅesἐστινun cuadrante.κοδράντης
Yκαὶllamandoπροσκαλεσάμενοςa sus discípulos,τοὺς μαθητὰς αὐτοῦlesαὐτοῖςdijo:εἶπεν«En verdadἈμὴνlesὑμῖνdigoλέγωqueὅτιesta viuda pobreἡ χήρα αὕτη ἡ πτωχὴechóἔβαλενmásπλεῖονque todosπάντωνlos que echanτῶν βαλλόντωνen el arca de las ofrendas;εἰς τὸ γαζοφυλάκιον
porqueγὰρtodosπάντεςecharonἔβαλονde lo queἐκ τοῦlesαὐτοῖςsobra;περισσεύοντοςperoδὲella,αὕτηde su pobreza,ἐκ τῆς ὑστερήσεως αὐτῆςechóἔβαλενtodo lo queπάντα ὅσαtenía,εἶχενtodo su sustento».ὅλον τὸν βίον αὐτῆς