Y en el añoוּבִשְׁנַתsegundoשְׁתַּיִםdel reinadoלְמַלְכוּתde Nabucodonosor,נְבֻכַדְנֶצַּרsoñóחָלַםNabucodonosorנְבֻכַדְנֶצַּרsueños,חֲלֹמוֹתy se turbóוַתִּתְפָּעֶםsu espíritu,רוּחוֹy su sueñoוּשְׁנָתוֹse le fue.נִהְיְתָה עָלָיו
Y dijoוַיֹּאמֶרel reyהַמֶּלֶךְque llamaranלִקְרֹאa los magos,לַחַרְטֻמִּיםy a los encantadores,וְלָאַשָּׁפִיםy a los hechiceros,וְלַמְכַשְּׁפִיםy a los caldeos,וְלַכַּשְׂדִּיםpara declararלְהַגִּידal reyלַמֶּלֶךְsus sueños;חֲלֹמֹתָיוy vinieronוַיָּבֹאוּy se pusieron de pieוַיַּעַמְדוּdelanteלִפְנֵיdel rey.הַמֶּלֶךְ
Y les dijoוַיֹּאמֶר לָהֶםel rey:הַמֶּלֶךְ«Un sueñoחֲלוֹםsoñé,חָלָמְתִּיy se turbóוַתִּפָּעֶםmi espírituרוּחִיpor conocerלָדַעַתel sueño».אֶת הַחֲלוֹם
Y hablaronוַיְדַבְּרוּlos caldeosהַכַּשְׂדִּיםal reyלַמֶּלֶךְen arameo:אֲרָמִית«Rey,מַלְכָּאviveחֱיִיpara siempre.לְעָלְמִיןDiאֱמַרel sueño a tus siervos,חֶלְמָא לְעַבְדָךְy declararemosוּ נְחַוֵּאla interpretación».פִשְׁרָא
Respondióעָנֵהel reyמַלְכָּאy dijoוְאָמַרa los caldeos:לְכַשְׂדָּאֵי«La palabra,מִלְּתָאde mi parte,מִנִּיes firme:אַזְדָּאsiהֵןnoלָאme hacen conocerתְהוֹדְעוּנַּנִיel sueñoחֶלְמָאy su interpretación,וּפִשְׁרֵהּserán hechosתִּתְעַבְדוּןpedazos,הַדָּמִיןy sus casasוּבָתֵּיכוֹןserán convertidasיִתְּשָׂמוּןen muladar.נְוָלִי
Y siוְהֵןdeclaranתְּהַחֲוֺןel sueñoחֶלְמָאy su interpretación,וּפִשְׁרֵהּdonesמַתְּנָןy regaloוּנְבִזְבָּהy granוִ שַׂגִּיאhonraיקָרrecibiránתְּקַבְּלוּןde delante de mí;מִן קֳדָמָיpor tanto,לָהֵןdeclárenmeהַחֲוֺנִיel sueñoחֶלְמָאy su interpretación».וּפִשְׁרֵהּ
Respondieronעֲנוֹpor segunda vezתִנְיָנוּתy dijeron:וְאָמְרִין«Digaיֵאמַרel reyמַלְכָּאel sueñoחֶלְמָאa sus siervos,לְעַבְדוֹהִיy su interpretaciónוּפִשְׁרָהdeclararemos».נְהַחֲוֵה
Respondióעָנֵהel reyמַלְכָּאy dijo:וְאָמַר«De ciertoמִן יַצִּיבséיָדַעyoאֲנָהqueדִּיtiempoעִדָּנָאestán comprandoזָבְנִיןustedes,אַנְתּוּןporqueכָּל קֳבֵל דִּיhan vistoחֲזֵיתוֹןqueדִּיfirmeאַזְדָּאes la palabraמִלְּתָאde mi parte:מִנִּי
que siדִּי הֵןnoלָאme hacen conocerתְהוֹדְעֻנַּנִיel sueño,חֶלְמָאuna solaחֲדָהesהִיאla leyדָתְpara ustedes;כוֹןy palabraוּמִלָּהmentirosaכִדְבָהy corrupta se han concertadoוּשְׁחִיתָה הִזְדְּמִנְתּוּןpara decirלְמֵאמַרdelante de mí,קָדָמַיhasta queעַד דִּיel tiempoעִדָּנָאcambie.יִשְׁתַּנֵּאPor tanto,לָהֵןdíganmeאֱמַרוּ לִיel sueño,חֶלְמָאy sabréוְאִנְדַּעqueדִּיsu interpretaciónפִשְׁרֵהּme pueden declarar».תְּהַחֲוֻנַּנִי
Respondieron los caldeosעֲנוֹ כַשְׂדָּאֵיdelanteקֳדָםdel reyמַלְכָּאy dijeron:וְאָמְרִין«No hayלָא אִיתַיhombreאֲנָשׁsobre la tierra secaעַל יַבֶּשְׁתָּאqueדִּיpuedaיוּכַלdeclararלְהַחֲוָיָהla palabraמִלַּתdel rey;מַלְכָּאpor cuantoכָּל קֳבֵל דִּיningúnכָּל לָאreyמֶלֶךְgrandeרַבy poderosoוְשַׁלִּיטha pedidoשְׁאֵלcosaמִלָּהcomo estaכִדְנָהa ningúnלְכָלmago,חַרְטֹּםni encantador,וְאָשַׁףni caldeo.וְכַשְׂדָּי
Y la palabraוּמִלְּתָאqueדִיel reyמַלְכָּהpideשָׁאֵלes difícil,יַקִּירָהy no hayוְ לָא אִיתַיotroאָחֳרָןque la declareדִּי יְחַוִּנַּהּdelanteקֳדָםdel rey,מַלְכָּאsinoלָהֵןlos dioses,אֱלָהִיןcuya moradaדִּי מְדָרְהוֹןno estáלָא אִיתוֹהִיcon la carne».עִם בִּשְׂרָא
Por estoכָּל קֳבֵל דְּנָהel reyמַלְכָּאse enojóבְּנַסy se enfurecióוּקְצַףmucho,שַׂגִּיאy dijoוַאֲמַרque destruyeranלְהוֹבָדָהa todosלְכֹלlos sabiosחַכִּימֵיde Babilonia.בָבֶל
Y salióוְ נֶפְקַתla ley,דָתָאy los sabiosוְחַכִּימַיָּאeran muertos;מִתְקַטְּלִיןy buscaronוּבְעוֹa Danielדָּנִיֵּאלy a sus compañerosוְחַבְרוֹהִיpara matarlos.לְהִתְקְטָלָה
EntoncesבֵּאדַיִןDanielדָּנִיֵּאלrespondióהֲתִיבcon consejoעֵטָאy prudenciaוּטְעֵםa Arioc,לְאַרְיוֹךְjefeרַבde la guardiaטַבָּחַיָּאdel rey,דִּי מַלְכָּאqueדִּיhabía salidoנְפַקa matarלְקַטָּלָהa los sabiosלְחַכִּימֵיde Babilonia.בָּבֶל
Respondióעָנֵהy dijoוְאָמַרa Arioc,לְאַרְיוֹךְcapitánשַׁלִּיטָאdel rey:דִי מַלְכָּא«¿Por quéעַל מָהla leyדָתָאestan urgenteמְהַחְצְפָהde delanteמִן קֳדָםdel rey?».מַלְכָּאEntoncesאֱדַיִןAriocאַרְיוֹךְhizo conocerהוֹדַעla palabraמִלְּתָאa Daniel.לְדָנִיֵּאל
Y Danielוְדָנִיֵּאלentróעַלy pidióוּבְעָהal reyמִן מַלְכָּאqueדִּיle dieraיִנְתֵּן לֵהּplazo,זְמָןy la interpretaciónוּפִשְׁרָאdeclararíaלְהַחֲוָיָהal rey.לְמַלְכָּא
EntoncesאֱדַיִןDanielדָּנִיֵּאלfueאֲזַלa su casa,לְבַיְתֵהּe hizo conocerוְ הוֹדַעla palabraמִלְּתָאa Ananías,לַחֲנַנְיָהMisaelמִישָׁאֵלy Azarías,וַעֲזַרְיָהsus compañeros,חַבְרוֹהִי
para pedirוְ לְמִבְעֵאmisericordiasרַחֲמִיןde delanteמִן קֳדָםdel Elahאֱלָהּde los cielosשְׁמַיָּאacerca deעַלeste misterio,רָזָה דְּנָהpara queדִּיnoלָאdestruyeranיְהֹבְדוּןa Danielדָּנִיֵּאלy a sus compañerosוְחַבְרוֹהִיcon el restoעִם שְׁאָרde los sabiosחַכִּימֵיde Babilonia.בָבֶל
Entoncesאֱדַיִןa Danielלְדָנִיֵּאלle fue reveladoגֲלִיel misterioרָזָהen la visiónבְּחֶזְוָאde la noche;דִי לֵילְיָאentoncesאֱדַיִןDanielדָּנִיֵּאלbendijoבָּרִךְal Elahלֶאֱלָהּde los cielos.שְׁמַיָּא
RespondióעָנֵהDanielדָנִיֵּאלy dijo:וְאָמַר«Seaלֶהֱוֵאel nombreשְׁמֵהּde Elahדִּי אֱלָהָאbenditoמְבָרַךְdesde siempreמִן עָלְמָאy hasta siempre,וְעַד עָלְמָאporqueדִּיla sabiduríaחָכְמְתָאy el poderוּגְבוּרְתָאson suyos.דִּי לֵהּ הִיא
Y élוְהוּאcambiaמְהַשְׁנֵאlos tiemposעִדָּנַיָּאy las épocas;וְזִמְנַיָּאquitaמְהַעְדֵּהreyesמַלְכִיןy poneוּמְהָקֵיםreyes;מַלְכִיןdaיָהֵבla sabiduríaחָכְמְתָאa los sabios,לְחַכִּימִיןy el conocimientoוּמַנְדְּעָאa los que conocenלְיָדְעֵיel entendimiento.בִינָה
Élהוּאrevelaגָּלֵאlo profundoעַמִּיקָתָאy lo escondido;וּמְסַתְּרָתָאconoceיָדַעlo queמָהhay en la tiniebla,בַחֲשׁוֹכָאy la luzוּנְהוֹרָאmoraשְׁרֵאcon él.עִמֵּהּ
A ti,לָךְElahאֱלָהּde mis padres,אֲבָהָתִיdoy graciasמְהוֹדֵא אֲנָהy alabo,וּמְשַׁבַּחporqueדִּיsabiduríaחָכְמְתָאy poderוּגְבוּרְתָאme has dado,יְהַבְתְּ לִיy ahoraוּכְעַןme has hecho conocerהוֹדַעְתַּנִיlo queדִּיte pedimos,בְעֵינָא מִנָּךְporqueדִּיla palabraמִלַּתdel reyמַלְכָּאnos has hecho conocer».הוֹדַעְתֶּנָא
Por estoכָּל קֳבֵל דְּנָהDanielדָּנִיֵּאלentróעַלa Arioc,עַל אַרְיוֹךְa quienדִּיel reyמַלְכָּאhabía puestoמַנִּיpara destruirלְהוֹבָדָהa los sabiosלְחַכִּימֵיde Babilonia;בָבֶלfueאֲזַלy le dijo así:וְכֵן אֲמַר לֵהּ«A los sabiosלְחַכִּימֵיde Babiloniaבָבֶלnoאַלdestruyas;תְּהוֹבֵדhazme entrarהַעֵלְנִיdelanteקֳדָםdel rey,מַלְכָּאy la interpretaciónוּפִשְׁרָאal reyלְמַלְכָּאdeclararé».אֲחַוֵּא
EntoncesאֱדַיִןArioc,אַרְיוֹךְcon prisa,בְּהִתְבְּהָלָהhizo entrarהַנְעֵלa Danielלְדָנִיֵּאלdelanteקֳדָםdel rey,מַלְכָּאy le dijo así:וְכֵן אֲמַר לֵהּ«He halladoדִּי הַשְׁכַּחַתun hombreגְּבַרde los hijosמִן בְּנֵיdel destierroגָלוּתָאde Judá,דִּי יְהוּדqueדִּיhará conocerיְהוֹדַעal reyלְמַלְכָּאla interpretación».פִשְׁרָא
Respondióעָנֵהel reyמַלְכָּאy dijoוְאָמַרa Daniel,לְדָנִיֵּאלcuyo nombreדִּי שְׁמֵהּera Beltsasar:בֵּלְטְשַׁאצַּר«¿Eres capazהַאִיתָךְ כָּהֵלde hacerme conocerלְהוֹדָעֻתַנִיel sueñoחֶלְמָאqueדִיviחֲזֵיתy su interpretación?».וּפִשְׁרֵהּ
RespondióעָנֵהDanielדָנִיֵּאלdelanteקֳדָםdel reyמַלְכָּאy dijo:וְאָמַר«El misterioרָזָהqueדִּיel reyמַלְכָּאpideשָׁאֵלnoלָאpuedenיָכְלִיןsabios,חַכִּימִיןencantadores,אָשְׁפִיןmagosחַרְטֻמִּיןni adivinosגָּזְרִיןdeclararloלְהַחֲוָיָהal rey.לְמַלְכָּא
Peroבְּרַםhayאִיתַיun Elahאֱלָהּen los cielosבִּשְׁמַיָּאque revelaגָּלֵאmisterios,רָזִיןy ha hecho conocerוְהוֹדַעal reyלְמַלְכָּאNabucodonosorנְבוּכַדְנֶצַּרlo queמָה דִּיsucederáלֶהֱוֵאen los últimos días.בְּאַחֲרִית יוֹמַיָּאTu sueñoחֶלְמָךְy las visionesוְחֶזְוֵיde tu cabezaרֵאשָׁךְsobre tu lechoעַל מִשְׁכְּבָךְson estos:דְּנָה הוּא
Tú,אַנְתְּהoh rey,מַלְכָּאtus pensamientosרַעְיוֹנָךְsobre tu lechoעַל מִשְׁכְּבָךְsubieronסְלִקוּacerca de lo queמָה דִּיsucederáלֶהֱוֵאdespués de esto;אַחֲרֵי דְנָהy el que revelaוְגָלֵאlos misteriosרָזַיָּאte ha hecho conocerהוֹדְעָךְlo queמָה דִיsucederá.לֶהֱוֵא
Y a mí,וַאֲנָהnoלָאpor sabiduríaבְחָכְמָהqueדִּיhayaאִיתַיen míבִּיmás que en todosמִן כָּלlos vivientes,חַיַּיָּאme ha sido reveladoגֱּלִי לִיeste misterio,רָזָא דְנָהsinoלָהֵןpara queעַל דִּבְרַת דִּיla interpretaciónפִשְׁרָאse haga conocerיְהוֹדְעוּןal rey,לְמַלְכָּאy para que conozcasוְ תִּנְדַּעlos pensamientosרַעְיוֹנֵיde tu corazón.לִבְבָךְ
Tú,אַנְתְּהoh rey,מַלְכָּאestabas mirando,חָזֵה הֲוַיְתָy mira,וַאֲלוּunaחַדgranשַׂגִּיאimagen.צְלֵםEsa imagenצַלְמָא דִּכֵּןera grande,רַבy su resplandorוְזִיוֵהּextraordinario;יַתִּירestaba de pieקָאֵםdelante de ti,לְקָבְלָךְy su aspectoוְרֵוֵהּera temible.דְּחִיל
La cabezaרֵאשֵׁהּde esa imagen,הוּא צַלְמָאde oroדִּי דְהַבfino;טָבsu pechoחֲדוֹהִיy sus brazos,וּדְרָעוֹהִיde plata;דִּי כְסַףsu vientreמְעוֹהִיy sus muslos,וְיַרְכָתֵהּde bronce;דִּי נְחָשׁ
sus piernas,שָׁקוֹהִיde hierro;דִּי פַרְזֶלsus pies,רַגְלוֹהִיen parte de hierroמִנְּהֵין דִּי פַרְזֶלy en parte de barro.וּמִנְּהֵין דִּי חֲסַף
Estabas mirandoחָזֵה הֲוַיְתָhasta queעַד דִּיuna piedraאֶבֶןfue cortada,הִתְגְּזֶרֶתnoדִּי לָאcon manos,בִידַיִןe hirióוּמְחָתa la imagenלְצַלְמָאen sus piesעַל רַגְלוֹהִיde hierroדִּי פַרְזְלָאy de barro,וְחַסְפָּאy los desmenuzó.וְהַדֵּקֶת הִמּוֹן
Entoncesבֵּאדַיִןfueron desmenuzadosדָּקוּa unaכַחֲדָהel hierro,פַּרְזְלָאel barro,חַסְפָּאel bronce,נְחָשָׁאla plataכַּסְפָּאy el oro,וְדַהֲבָאy fueronוַהֲווֹcomo el tamoכְּעוּרde las erasמִן אִדְּרֵיde verano,קַיִטy se los llevóוּנְשָׂא הִמּוֹןel viento,רוּחָאy ningúnוְכָל לָאlugarאֲתַרse hallóהִשְׁתֲּכַחpara ellos;לְהוֹןy la piedraוְאַבְנָאqueדִּיhirióמְחָתa la imagenלְצַלְמָאvino a serהֲוָתun granרַבmonte,לְטוּרy llenóוּמְלָתtodaכָּלla tierra.אַרְעָא
Este esדְּנָהel sueño;חֶלְמָאy su interpretaciónוּפִשְׁרֵהּdiremosנֵאמַרdelanteקֳדָםdel rey.מַלְכָּא
Tú,אַנְתְּהoh rey,מַלְכָּאreyמֶלֶךְde reyes,מַלְכַיָּאa quienדִּי לָךְel Elahאֱלָהּde los cielosשְׁמַיָּאha dadoיְהַבel reino,מַלְכוּתָאel poder,חִסְנָאy la fuerzaוְתָקְפָּאy la honra,וִיקָרָא
y dondequiera que habitenוּבְכָל דִּי דָיְרִיןlos hijosבְּנֵיde hombre,אֲנָשָׁאlas bestiasחֵיוַתdel campoבָּרָאy las avesוְעוֹףde los cielos,שְׁמַיָּאlos ha dadoיְהַבen tu mano,בִּידָךְy te ha hecho dominarוְהַשְׁלְטָךְsobre todos ellos;בְּכָלְּהוֹןtúאַנְתְּהeresהוּאla cabezaרֵאשָׁהde oro.דִּי דַהֲבָא
Y después de tiוּבָתְרָךְse levantaráתְּקוּםotro reinoמַלְכוּ אָחֳרִיinferior a ti;אֲרַע מִנָּךְy otro reino tercero,וּמַלְכוּ תְלִיתָאָה אָחֳרִיde bronce,דִּי נְחָשָׁאque dominaráדִּי תִשְׁלַטsobre todaבְּכָלla tierra.אַרְעָא
Y el reino cuartoוּמַלְכוּ רְבִיעָאָהseráתֶּהֱוֵאfuerteתַקִּיפָהcomo el hierro;כְּפַרְזְלָאpor cuantoכָּל קֳבֵל דִּיel hierroפַרְזְלָאdesmenuzaמְהַדֵּקy quebrantaוְחָשֵׁלtodo,כֹּלָּאy como el hierroוּכְפַרְזְלָאqueדִּיdestroza,מְרָעַעdesmenuzaráתַּדִּקy destrozaráוְתֵרֹעַa todosכָּלestos.אִלֵּין
Y lo queוְדִיviste,חֲזַיְתָהlos piesרַגְלַיָּאy los dedos,וְאֶצְבְּעָתָאen parte barroמִנְּהֵן חֲסַףde alfareroדִּי פֶחָרy en parte hierro:וּמִנְּהֵין פַּרְזֶלel reinoמַלְכוּseráתֶּהֱוֵהdividido;פְלִיגָהy habrá en élוּ לֶהֱוֵא בַהּalgo de la firmezaמִן נִצְבְּתָאdel hierro,דִי פַרְזְלָאpor cuantoכָּל קֳבֵל דִּיvisteחֲזַיְתָהel hierroפַּרְזְלָאmezcladoמְעָרַבcon barroבַּחֲסַףde arcilla.טִינָא
Y los dedosוְאֶצְבְּעָתde los pies,רַגְלַיָּאen parte hierroמִנְּהֵין פַּרְזֶלy en parte barro:וּמִנְּהֵין חֲסַףen parteמִן קְצָתel reinoמַלְכוּתָאseráתֶּהֱוֵהfuerte,תַקִּיפָהy en parteוּמִנַּהּseráתֶּהֱוֵהfrágil.תְבִירָה
Y como visteוְדִי חֲזַיְתָel hierroפַּרְזְלָאmezcladoמְעָרַבcon barroבַּחֲסַףde arcilla,טִינָאse mezclaránמִתְעָרְבִין לֶהֱוֺןcon la descendenciaבִּזְרַעde los hombres,אֲנָשָׁאpero noוְלָאse pegaránלֶהֱוֺן דָּבְקִיןel unoדְּנָהal otro,עִם דְּנָהasí comoהֵא כְדִיel hierroפַרְזְלָאnoלָאse mezclaמִתְעָרַבcon el barro.עִם חַסְפָּא
Y en los díasוּבְיוֹמֵיהוֹןde esos reyes,דִּי מַלְכַיָּא אִנּוּןel Elahאֱלָהּde los cielosשְׁמַיָּאlevantaráיְקִיםun reinoמַלְכוּqueדִּיpara siempreלְעָלְמִיןnoלָאserá destruido,תִתְחַבַּלy su reinoוּמַלְכוּתָהnoלָאserá dejadoתִשְׁתְּבִקa otro pueblo;לְעַם אָחֳרָןdesmenuzaráתַּדִּקy pondrá finוְתָסֵיףa todosכָּלesos reinos,אִלֵּין מַלְכְוָתָאy élוְהִיאpermaneceráתְּקוּםpara siempre.לְעָלְמַיָּא
Por cuantoכָּל קֳבֵל דִּיvisteחֲזַיְתָqueדִּיdel monteמִטּוּרָאfue cortadaאִתְגְּזֶרֶתuna piedra,אֶבֶןnoדִּי לָאcon manos,בִידַיִןy desmenuzóוְהַדֶּקֶתel hierro,פַּרְזְלָאel bronce,נְחָשָׁאel barro,חַסְפָּאla plataכַּסְפָּאy el oro,וְדַהֲבָאel granרַבElahאֱלָהּha hecho conocerהוֹדַעal reyלְמַלְכָּאlo queמָה דִּיsucederáלֶהֱוֵאdespués de esto;אַחֲרֵי דְנָהy cierto esוְיַצִּיבel sueño,חֶלְמָאy fielוּמְהֵימַןsu interpretación».פִּשְׁרֵהּ
Entoncesבֵּאדַיִןel reyמַלְכָּאNabucodonosorנְבוּכַדְנֶצַּרcayóנְפַלsobre su rostroעַל אַנְפּוֹהִיy se inclinóוּ סְגִדante Daniel,לְדָנִיֵּאלy mandóאֲמַרque le ofrecieranלְנַסָּכָה לֵהּofrendaוּמִנְחָהy aromas gratos.וְנִיחֹחִין
Respondióעָנֵהel reyמַלְכָּאa Danielלְדָנִיֵּאלy dijo:וְאָמַר«En verdad,מִן קְשֹׁט דִּיel Elah de ustedesאֱלָהֲכוֹןesהוּאElahאֱלָהּde dioses,אֱלָהִיןy señorוּמָרֵאde reyes,מַלְכִיןy reveladorוְגָלֵהde misterios,רָזִיןpuesדִּיpudisteיְכֵלְתָּrevelarלְמִגְלֵאeste misterio».רָזָה דְנָה
Entoncesאֱדַיִןel reyמַלְכָּאengrandecióרַבִּיa Daniel,לְדָנִיֵּאלy le dioוּ יְהַב לֵהּmuchosשַׂגִּיאָןy grandesרַבְרְבָןdones,מַתְּנָןy lo hizo dominarוְהַשְׁלְטֵהּsobre todaעַל כָּלla provinciaמְדִינַתde Babilonia,בָּבֶלy jefeוְרַבde los prefectosסִגְנִיןsobre todosעַל כָּלlos sabiosחַכִּימֵיde Babilonia.בָבֶל
Y Danielוְדָנִיֵּאלpidióבְּעָאal rey,מִן מַלְכָּאy pusoוּמַנִּיsobre la administraciónעַל עֲבִידְתָּאde la provinciaדִּי מְדִינַתde Babiloniaבָּבֶלa Sadrac,לְשַׁדְרַךְMesacמֵישַׁךְy Abed-nego;וַעֲבֵד נְגוֹy Danielוְדָנִיֵּאלen la puertaבִּתְרַעdel rey.מַלְכָּא